Người Hội An chụp hình Hội An

Có rất nhiều hình ảnh đẹp về Hội An do các nhiếp ảnh gia từ nhiều nơi chụp. Tuy nhiên, người Hội An cũng có những khoảnh khắc đáng ghi nhớ suốt đời với chính nơi họ sinh ra. hoianfestival.com xin giới thiệu một số ít ỏi trong những người đó và một số tác phẩm của họ ở bài viết nhỏ này.

Là bộ đội xuất ngũ năm 1989, năm 1990 anh học nghề nhiếp ảnh, làm ảnh dịch vụ. Tuy sau 7 năm cầm máy anh mới “đặt chân” vào lĩnh vực nhiếp ảnh nghệ thuật nhưng cũng ngay trong năm đầu đó, anh đã gặt hái được thành công, với tác phẩm: “Đôi tay kỳ diệu”, được chọn triển lãm toàn quốc năm 1997. Là hội viên CLB Nhiếp ảnh Hội An từ năm 1998, hội viên Hội VHNT Quảng Nam năm 1998, hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam năm 2003, Nguyễn Lượng tiếp tục chắc tay máy, tích lũy ngày càng nhiều kinh nghiệm trong sáng tác, trở thành hội viên Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế (FIAP) vào năm 2006.

Nhiều tác phẩm nhiếp ảnh ra mắt công chúng, củng cố vững chắc hơn vị thế của anh trong làng nhiếp ảnh, với các tác phẩm đoạt giải: “Mắt phố” – giải Nhì du lịch năm 2005 và giải Xuất sắc quốc gia năm 2005, “Bạn già” – bằng Danh dự cúp VAPA 2005, “Nắng sớm A Vương” – giải Nhất cuộc thi ảnh dân tộc miền núi Quảng Nam năm 2005…

Ngoài ra, nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Lượng còn có rất nhiều tác phẩm được triển lãm tại các cuộc thi ảnh trong nước và quốc tế: Áo, Ý, Pháp, Bồ Đào Nha, Brazil…

Trong số hơn 20 hội viên nhiếp ảnh của Hội VHNT Quảng Nam, có lẽ Dương Phú Tâm là một trong số ít người có thâm niên cầm máy lâu nhất. Nhưng quãng thời gian dài từ một thợ ảnh tay ngang trở thành nghệ sĩ nhiếp ảnh nghệ thuật trên toàn thế giới mới là câu chuyện thú vị…

Những năm cuối thập niên 70 của thế kỷ trước, khi máy ảnh vẫn còn là một món hàng quá xa xỉ thì anh đã được làm việc với những chiếc máy loại xịn do Liên Xô (cũ) sản xuất. Có điều, thay vì “thấy cái gì thích thì chụp” như bây giờ, lúc ấy, anh chỉ được chụp những cái “thuộc về công việc”: chụp ảnh trinh sát phục vụ điều tra hình sự. Tất nhiên, sau khi tráng rọi xong, anh cũng không được phép “khoe” với bất cứ ai mà phải mang về đơn vị. Tên của người chụp cũng chưa bao giờ được in bên dưới những bức ảnh, vì theo nguyên tắc nghiệp vụ, dấu ấn cá nhân buộc phải bị xóa nhòa… Nhưng dù phải “chụp trong bí mật” như vậy, song Dương Phú Tâm vẫn không ngừng tự học tập, nâng cao tay nghề. “Đơn vị chỉ yêu cầu chụp không thiếu sáng, không đứt đầu đứt đuôi là được. Nhưng khi làm việc, tôi tự đề ra cho mình một tiêu chí nữa, đó là phải đẹp”, anh Tâm kể.

Chính nhờ cách làm việc nghiêm túc này, nên sau khi chuyển ngành và nghỉ chế độ vào năm 1987, Dương Phú Tâm rất tự tin khi quyết định chọn nghề chụp ảnh dạo làm kế sinh nhai. Vốn tận tụy với nghề, nên khi chụp ảnh dạo, bao giờ Dương Phú Tâm cũng cẩn thận, nghiêm túc, cố gắng chụp những tấm ảnh “đáng đồng tiền bát gạo”, bất kể với khách quen hay khách vãng lai. Thêm nữa, với chút vốn liếng về kỹ thuật phòng tối được học khi còn làm việc trong ngành công an, mỗi khi tráng rọi ảnh cho khách anh đều điều chỉnh, gia giảm độ sáng, cắt cúp khung hình để nâng chất lượng ảnh chụp. Nhiều lần được khách hàng khen “ảnh của anh chụp đẹp hơn cả cảnh thật, cứ như là ảnh nghệ thuật”, Dương Phú Tâm “sướng” lắm và nghĩ: Hay là mình thử chơi ảnh nghệ thuật xem sao?
Nghĩ là làm, Dương Phú Tâm lén vợ con tìm mua những cuộn phim chuyên dụng có độ bắt sáng cao (và rất đắt tiền) về chụp thử. Mày mò, thậm thụt hơn một năm anh mới chọn được 5-7 tấm ưng ý, đem phóng lớn rồi treo trong tiệm để “thăm dò”. Và bất ngờ là, không chỉ những khách hàng bình thường mà cả một số anh em làm nghề ảnh lâu năm và có chơi ảnh ở Hội An, Đà Nẵng, khi nhìn thấy những tấm ảnh ấy đều trầm trồ khen ngợi và khẳng định đấy đã là “ảnh nghệ thuật”. Nghe lời bạn bè, anh gửi những bức ảnh đó cho một số tờ báo, tạp chí và quả nhiên, phần lớn trong số ấy đã được chọn in… Năm 1998, một số anh em mê chơi ảnh ở Hội An (trong đó có Dương Phú Tâm) rủ nhau mở một phòng ảnh nghệ thuật, rồi mời những người có trách nhiệm của thị xã lúc ấy đến xem. Được khen ngợi, họ tiến thêm một bước: xin phép thành lập Câu lạc bộ nhiếp ảnh nghệ thuật. Cũng từ cột mốc này, Dương Phú Tâm cùng với nhiều tay máy khác ở Hội An chính thức bước vào cuộc chơi nghệ thuật ánh sáng đầy đam mê, thử thách, sang trọng và… tốn kém!
Quyết chơi ảnh nghệ thuật, càng ngày Dương Phú Tâm càng vắng nhà nhiều hơn, ít nhận “sô” hơn và lại… tiêu tiền nhiều hơn. Có khi, một tháng anh vác ba lô, cưỡi xe máy đi 2-3 chuyến; hết lên rừng lại xuống biển, hết vào Nam lại ra Bắc. Mỗi chuyến như vậy, anh “đốt” tới 4-5 cuốn phim, để lựa ra 1-2 tấm ảnh ưng ý và cũng có khi không được tấm nào. Có những địa chỉ, những phong cảnh anh đến 4-5 lần, nằm gió ăn sương để chụp. Mỗi khi nghe nói ở đâu có sự kiện văn hóa nào đặc biệt, anh lại lên đường. Riêng các sự kiện kinh tế, chính trị, văn hóa trong tỉnh, hầu như chưa bao giờ Dương Phú Tâm vắng mặt… Và không chỉ có đi và chụp, những lúc rảnh rỗi anh lại luyện nghề. Nhận thấy kỹ thuật phòng tối thủ công không đủ sức phát huy hết tiềm năng nghệ thuật ảnh, anh bỏ tiền đi học thêm kỹ thuật photoshop, học đến đâu thực hành ngay đến đó… Cộng các thứ này lại, dần dần Dương Phú Tâm đã có được những tấm ảnh “thật” hơn, sống động hơn và “nghệ thuật” hơn…
Sau một chặng đường tìm tòi sáng tạo miệt mài, đến nay Dương Phú Tâm đã có ngót 200 tấm ảnh nghệ thuật. Trong số hơn 20 cuộc thi, triển lãm ảnh nghệ thuật cấp tỉnh, khu vực, quốc gia và quốc tế tổ chức tại Việt Nam trong hơn 10 qua, hầu như lần nào anh cũng có mặt và thường được chọn treo 1-2 tấm. Cũng thông qua các hoạt động này, “thương hiệu” nghệ thuật của anh dần dần được khẳng định: Ngoài 7 huy chương các loại ở cấp tỉnh, Dương Phú Tâm cũng đã được trao một giải khuyến khích cấp khu vực vào năm 2004, một giải 3 cấp quốc gia vào năm 2003 và một số tặng thưởng khác. Ở tầm quốc tế, ngoài việc có hơn 30 bức ảnh được chọn treo ở 12 quốc gia có nền nhiếp ảnh nghệ thuật phát triển mạnh, một thành tích không thể không nhắc đến của Dương Phú Tâm là tấm huy chương đồng FIAP được trao năm 2001 cho tác phẩm “Hội An trong ký ức”. Và 5 năm trở lại đây, với việc liên tục có ảnh được chọn treo tại các triển lãm ảnh quốc tế tổ chức tại một số quốc gia châu Âu, Dương Phú Tâm đã được Liên đoàn Nhiếp ảnh thế giới chấm điểm thường niên. Tại phiên họp toàn thể của FIAP hồi tháng 6 vừa rồi, anh đã được tổ chức này thống nhất phong tặng tước hiệu Nghệ sĩ FIAP (Artiste FIAP) – một trong những tước hiệu danh giá dành cho các nghệ sĩ nhiếp ảnh nghệ thuật trên toàn thế giới.

Với tước hiệu ấy, Dương Phú Tâm được giới nhiếp ảnh không chỉ trong tỉnh, trong nước mà cả ở nước ngoài biết đến với tư cách là một nghệ sĩ nhiếp ảnh thực thụ. Đó cũng chính là sự ghi nhận quá trình tìm tòi, sáng tạo không ngừng của một người thợ ảnh tay ngang và là vinh dự của riêng cá nhân anh. Đây còn là niềm tự hào của nhiếp ảnh nghệ thuật xứ Quảng, vì kể từ lúc này, nhiếp ảnh nghệ thuật Quảng Nam chính thức có tên trên bản đồ nghệ thuật ánh sáng thế giới…